Nijmegen-Oost

 
 

Voor een groot gedeelte ligt Nijmegen-oost in het gebied van de negentiende-eeuwse stadsuitleg, dat als Gemeentelijk Beschermd Stadsbeeld is aangewezen, maar inmiddels ook als Rijksbeschermd Stadsgezicht. Het beschermde gebied heeft een oppervlakte van bijna 100 hectare en heeft betrekking op de singels, zoals Nassausingel, Van Schaeck Mathonsingel, Oranjesingel en Sint Canisiussingel, met daar omheen de Graafseweg, Sint Annastraat, Groesbeekseweg en Berg en Dalseweg met het Keizer Karelplein als het opvallendste elementen in het gebied.

Nadat in 1874 voor Nijmegen de vestingstatus werd opgeheven, mochten de stadswallen afgebroken worden en kwam er ruimte voor uitbreiding van de dichtbevolkte stad.

In de jaren daaropvolgend is een groots stedenbouwkundig plan ontworpen door de architect L.A. Brouwer, waarbij  het vele groen in de stad een plaats kreeg, zoals het Kronenburgerpark, de imposante bomenrijen langs de singels en het Hunnerpark.

Naar het voorbeeld van Parijs kwamen er ruime en statige straten, pleinen en parken en werden er, in een relatief korte tijd, diverse villa’s en vooral grote aantallen, in rijen aaneen geschakelde, herenhuizen gebouwd. Ook aan de tussenliggende straten werd met zorg vorm gegeven met veel in het oog springende panden op hoeken of aan zichtlijnen, voorzien van torentjes of andere accenten.
Ook werden de voorname woonhuizen voorzien van decoratieve elementen zoals erkers, balkons, kroonlijsten en serres. Vaak zijn deze elementen voorzien van fraai houtsnijwerk of ornamenten van natuursteen.
Karakteristiek voor het stadsbeeld zijn ook de smeedijzeren tuinhekken langs de straten.

Verspreid over het gebied werden er ook kerken, scholen en winkels gebouwd.

Nijmegen-Oost is dus een stadsdeel met een rijk verleden, met daarnaast een plaats waar veel mensen graag willen wonen. Het is een buurt met karakter. Het leefklimaat is er goed en de wijken in dit stadsdeel hebben een uitstraling. Je vindt er naast die bijzondere gebouwen gezellige kroegjes, bijzondere restaurants, eetcafés, leuke winkeltjes en is het 't thuisfront van vele studenten die vaak in grote historische panden wonen.

 

 


Café Jos in Altrade

De volgende wijken vallen onder Nijmegen-Oost: 
Altrade is een oude wijk met verschillende bouwstijlen en identiteiten. Zo is driekwart van de bebouwing uit de negentiende eeuw en zijn er naar verhouding veel kleine beneden- en bovenwoningen te vinden.  Veel straten met woningen vallen onder het gebied van de negentiende-eeuwse staduitleg en is in 1990 aangewezen als Gemeentelijk Beschermd Stadsbeeld en in 2013 werd bijna geheel dit gebied ook nog eens als Rijksbeschermd Stadsgezicht aangewezen.

Bottendaal dat is genoemd naar een inmiddels gesloopt lunet van de Nijmeegse vestingwerken. Het noordelijk deel van de wijk ligt binnen de 19e-eeuwse bebouwing rond het centrum van Nijmegen, terwijl in het zuiden van de wijk nieuwere woningen staan.
De wijk werd gebouwd als huisvesting voor kleine arbeiders, die bijvoorbeeld werkten bij de Dobbelmanfabriek, maar ook vaak hun eigen werkplaats hadden bij hun woning.

Nu is het een populaire studentenwijk, waar vaak in grote negentiende eeuwse panden hun kamesr te vinden zijn.

De meer welgestelde mensen betrokken mooie herenhuizen aan de Graafseweg, Burghardt van den Berghstraat en Van Oldenbarneveltstraat.
Inmiddels is de wijk een van de populairste buurten in Nijmegen.

Leuk om te weten is, dat Bottendaal een eigen bier heeft: “de Botterik”. Dit bier wordt alleen geschonken in een aantal cafés in de wijk en wordt speciaal gebrouwen door de Stadsbrouwerij De Hemel.

 

Galgenveld: op de plaats van deze wijk zou zich een galgenveld hebben bevonden, de plaats waar de doodvonnissen werden voltrokken.
Het oudste gedeelte dateert uit de negentiende eeuw en de Indische buurt uit de jaren 20 van de twintigste eeuw, terwijl de Professorenbuurt in de jaren 50 werd gebouwd.

Groenewoud ligt naast de Radboud Universteit en is een ruime en groene wijk, gebouwd in de jaren vijftig en zestig van de twintigste eeuw en is grotendeels gericht op studenten.
Ook bevindt zich hier een oud klooster: Albertinum, dat een uitstraling heeft van een burcht.

In deze wijk is ook een station van de NS voor de Radboud Universiteit te vinden
.

Hengstdal is gebouwd tussen de jaren twintig en vijftig van de vorige eeuw nadat langs de doorgaande wegen al enige lintbebouwing was ontstaan.
De wijk ligt op de stuwwal van het Rijk van Nijmegen, waardoor het terrein dan ook licht glooiend is.
Het bekende in orthopedie gespecialiseerde ziekenhuis Sint Maartenskliniek ligt in Hengstdal.

In het zuiden van de wijk aan de Postweg bevindt zich een in 1915 aangelegde Israëlitische begraafplaats.

Een bekende buurt in deze wijk is het Rode Dorp, dat aan de noordkant van de wijk ligt. Van oudsher was dit een volksbuurt die haar bijnaam voornamelijk te danken had aan de kleur van de pannen waarmee de huizen waren gedekt. Daarnaast was rood ook de gemiddelde politieke voorkeur van de bewoners. 


Kapel van Albertinum

De Hunnerberg ligt op een stuwwal aan de oever van de Waal. De positie langs de Waal maakt deze lage heuvel, net als het dichtbij gelegen Kops Plateau tot een zeer strategische locatie, waar onder andere het  beroemde Romeinse 10e Legioen met ongeveer 5.000 manschappen was gelegerd. Grote delen van de legerplaats: hoofdgebouw, soldatenbarakken, ziekenhuis en omwalling zijn door Nijmeegse archeologen opgegraven.

De Kwakkenberg ligt aan de oostgrens van de stad in een bosrijk gebied en grenst aan de Heilige Landstichting. Het grondgebied van deze wijk lag tot 1 januari 1915 in de gemeente Groesbeek. De wijk is genoemd naar het (inmiddels verdwenen) fort Quackenberg, dat gebouwd werd in 1870. Het gebied ontwikkelde zich vanaf het begin van de twintigste eeuw tot een villawijk. De villa's Westerhelling en Huize Marie-Louise hebben de status van Rijksmonument.
Aan de Bosweg ligt het voormalige Kinderherstellingsoord Villandry, gebouwd tussen 1926 en 1931. Het bakstenen gebouw heeft een markante dakpartij. Het kinderherstellingsoord werd gebouwd op het terrein van Huize Villandry, een neo-classicistische kapitale villa uit 1902 die vanaf 1909 een herstellingsoord voor spoor- en tramwegpersoneel was. Ook bevindt zich in de wijk een voormalig klooster, het studentenwooncomplex Westerhelling.

Zicht vanaf de Hunneberg op de Ooijse Schependom

De Ooijse Schependom ligt in de Ooijpolder aan de Waal en grenst aan de gemeente Ubbergen.
Het overgrote gedeelte van het gebied is natuurgebied met landbouw en veeteelt. Ook de Oude Waal ligt in het gebied net als enkele strandjes aan de Waal.

Aan de Nijmeegse heuvelrug, grenzend aan het stadscentrum, zijn twee straten met woningen en ook aan de Ooysedijk staan enkele woningen.

In "Het Meertje" (een inham bij de Waal) liggen enkele woonboten. Het geheel ligt geïsoleerd van de rest van de stad, doordat het aan de andere kant ligt van de Waalbrug en de Ubbergseweg. Deze wegen liggen veel hoger dan de huizen en woonboten van het Ooyse Schependom en vormen daardoor een barrière tussen deze wijk en de rest van de Nijmegen. Het Ooyse Schependom is voor de meeste Nijmegenaren dan ook het voorportaal naar de Ooijpolder. 

Een bezienswaardigheid hier is het Hollands-Duitsgemaal.